Bommen en granaten

Gevonden in mei 2017
Slaghoed van een granaat uit WO1 (?)

Tijdens één van mijn zoektochten ben ik gestuit op een slaghoedje van een granaat uit de eerste wereldoorlog. Ik heb het gevonden in een berm aan de rand van de wijk Onderdijks in Kampen. Wie het destijds verloren heeft is nog een raadsel, maar wel heel bijzonder om het te vinden.

Het is afkomstig van een granaat met een diameter van 10 cm. Het slaghoed is van gietijzer en weegt circa 600 gram.

Tijdens een zoektocht aan de Zwartedijk heb ik ook een restant van een granaat uit de grond weten te redden. Een huls dit keer. Volgens de eigenaar van het opgehoogde perceel is de grond afkomstig uit de grachten van Onderdijks. Het lijkt er dus op dat er daar ooit aardig strijd is geleverd. Op internetfora wordt beweerd dat dergelijke granaten in de eerste wereldoorlog zijn gebruikt, maar Nederland was toch onafhankelijk?

Het betreft i.i.g. een granaathuls van circa 18 cm lang. Een kleintje dus, maar wel eentje die ik in complete toestand lekker zou hebben laten liggen.

Granaathuls uit Onderdijks

Soms tref je een boer die niet op je staat te wachten, maar in dit geval mocht ik lekker mijn gang gaan en werd ik zelfs uitgenodigd voor een kop koffie. De bewoners waren toevallig druk doende met de inrichting van hun Rustpunt voor passerende fietsers. Een moderne, dat zeker, inclusief oplaadmogelijkheid voor de elektrische fiets.

De gevonden wasbak, incl. afvoer, is hoogst waarschijnlijk afkomstig uit het oude stadscentrum van Kampen. 

Wasbak uit binnenstad KampenVoor nieuwsgierigen, ik heb hem bij het Rustpunt achtergelaten. Misschien staat ie er nog als herinnering aan vervlogen tijden. Of wellicht als drinkbak voor de hond des huizes die mijn graafwerk als zeer concurrerend heeft ervaren.

Emaille aan de IJssel

Ik heb dit voorjaar vele uren doorgebracht aan de uiterwaarden van de IJssel. Zicht op het mooie stadsfront van Kampen en luisterend naar het carillion. Op zoek naar… van alles en nog wat. En wat vind je dan: pannen en potten.

Niet geheel toevallig. Kampen is immers jarenlang gastheer geweest van de BK-pannenfabrieken. De geschiedenis van BK gaat helemaal terug tot aan 1851. In dat jaar begint Hendrik Berk in Kampen met het produceren van melkbussen, potten en pannen.

In 1891 slaagde zijn zoon erin de pannen van een beschermend laagje emaille te voorzien.

Geëmailleerde pan

Het was nog een beste klus om de pannen boven de grond te krijgen. Een kudde hijgende koeien in je nek maken het je niet gemakkelijker. Toch ga je door. Eerst zie je iets glimmen. De wildste gedachten maken zich dan van je meester. Is het een kistje? Voorzichtig maak je het gat groter en groter. Plots wordt duidelijk dat het om een pan gaat. Een heuse geëmailleerde pan. De deksel die ik erbij vind is helaas minder mooi.

Pannedeksel, gevonden in uiterwaarden bij Kampen

Of het een BK-pan is weet ik niet. Het verhaal gaat dat de IJsseloevers na de oorlog verbreed zijn met puin uit Rotterdam.

Ondertussen haal ik steeds meer gietijzeren scherven naar boven. Het lijkt wel een legpuzzel. Ik vermoed dat het een potkacheltje is geweest.

Potkachel

Iets verderop komt nog een tweede deksel naar boven. Dit keer wel geëmailleerd. Dit moet toch wel een echte BK zijn?

Meer informatie over BK

Pannedeksel